Êëåòêàòà å îñíîâíà åäèíèöà íà îðãàíèçàöèÿ íà æèâàòà ìàòåðèÿ. Îòêðèòèåòî íà êëåòêàòà, ñïåöèàëíî ñúçäàâàíåòî íà êëåòú÷íàòà òåîðèÿ å åäíî îò âàëåíèòå ïîñòèæåíèÿ, ñ êîèòî ñå äîêàçâà åäèíñòâîòî íà îðãàíèçìîâèÿ ñâÿò. Ôðèäðèõ Åíãåëñ ïîñòàâÿ êëåòú÷íàòà òåîðèÿ íàðàâíî ñ íàé-ãîëåìèòå îòêðèòèÿ íà 20 â. — çàêîíà çà ïðåâðúùàíå íà åíåðãèÿòà è åâîëþöèîííàòà òåîðèÿ íà Äàðâèí.
Îñíîâèòå íà êëåòú÷íàòà òåîðèÿ ñà äàäåíè îùå îò ðóñêèÿ àêàäåìèê Ê. Ô. Âîëô.  1785 ã. â êíèãàòà ñè „Òåîðèÿ çà ïðîèçõîæäåíèåòî" òîé ðàçãëåæäà ïîäðîáíî êëåòêàòà, êàòî òðåòèðà âúïðîñà çà ïðîèçõîäà é. Ðóñêèÿò åñòåñòâîèçïèòàòåë Ï. Ô. Ãîðÿíèíîâ ôîðìóëèðà â 1834 ã. îñíîâíîòî ïîëîæåíèå íà êëåòú÷íàòà òåîðèÿ, èìåííî, ÷å âñè÷êî æèâî å èçãðàäåíî îò êëåòêè. Òîé äîïóùà ñúùåñòâóâàíåòî è íà äîêëåòú÷íè ñòðóêòóðè. Øëàéäåí â 1838 ã. è Øâàí â 1839 ã. îêîí÷àòåëíî äîðàçâèõà ñõâàùàíåòî, ÷å êëåòêàòà å îñíîâíà ñòðóêòóðíà åäèíèöà, õàðàêòåðíà çà ðàñòåíèÿòà è æèâîòíèòå. Òå äîïóùàò, ÷å êëåòêèòå ïðîèçëèçàò ñàìîïðîèçâîëíî îò îñîáåíè ïëàñòè÷íè âåùåñòâà, îò ñîêîâåòå, êîèòî ìèÿò òúêàíèòå. Òå ïðèäàâàò âòîðîñòåïåííî çíà÷åíèå íà äåëåíèåòî íà êëåòêèòå. Òàêà ñå ñúçäàâà êëåòú÷íàòà òåîðèÿ êàòî îáùà òåîðèÿ çà óñòðîéñòâîòî íà æèâîòíèòå è ðàñòåíèÿòà. Òÿ ñòàâà áàçàòà çà ñðàâíåíèå íà ðàçëè÷íèòå ãðóïè æèâîòíè.
Ã.ÊÎÇÀÐÎÂ Ã.ÏÀÑÏÀËÅÂ ÈÂ. ÂÀÑÈËÅÂ Ï. ÌÈÕÀÉËÎÂÀ Ä. ÁÎÆÊÎÂ
ÇÎÎËÀÃÈß ÇÀ ÈÍÑÒÈÒÓÒÈÒÅ ÇÀ ÏÐÎÃÈÌÍÀÇÈÀËÍÈ Ó×ÈÒÅËÈ
ÄÚÐÆÀÂÍÎ ÈÇÄÀÒÅËÑÒÂÎ "ÍÀÐÎÄÍÀ ÏÐÎÑÂÅÒÀ" - ÑÎÔÈß – 1963
